Kayseri Tütev

              Türkiye-Avrupa Birliği (AB) mali işbirliği çerçevesinde, 1085/2006 sayılı Konsey Tüzüğü, diğer aday ve potansiyel aday ülkeler için olduğu gibi Türkiye için de Avrupa Toplulukları Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı’nın (IPA’nın) yasal temelini oluşturmaktadır. IPA’nın ana hedefi, aday ülkelere, AB’ye uyum sürecinde engellerle mücadele etmeleri ve AB üyeliği için Kopenhag Kriterlerini yerine getirmeleri için gerekli reformları yapmaları konusunda destek olmaktır. Bu kapsamda, İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Bileşeni, IPA’nın temel bileşenlerinden birisidir. İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programı (İKG OP), insan kaynaklarının geliştirilmesi alanında IPA fonlarından yardım almak için programlama esaslarını belirlemektedir. İKG OP’nin genel hedefi, “daha çok ve daha iyi işler ve daha fazla sosyal uyum ile  sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlayabilen bilgi-temelli bir ekonomiye geçişi desteklemek” tir. Bu çerçevede, İKG OP’nin istihdam, eğitim, hayat boyu öğrenmenin desteklenmesi yoluyla uyum yeteneğinin arttırılması ve sosyal katılım şeklinde öncelik eksenleri vardır .
IPA tarafından 2008 tahsisatı ile fon sağlanan ‘Genç İstihdamının Desteklenmesi’ Operasyonu, İKG OP’de belirlenen ‘istihdam’ başlıklı öncelik ekseninin gerçekleştirilmesine katkı sağlayacaktır. Bu operasyonun genel hedefi, ‘Başta genç nüfus için özellikle işsizlik oranlarını düşürerek daha fazla insanı istihdama çekmek ve istihdamda tutmaktır’. Söz konusu Operasyon, ‘genç insanların istihdam edilmesini desteklemeyi’ amaçlayan İKG OP’nin ilgili tedbirinin uygulanmasına büyük katkı sağlayacaktır.  Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) bu operasyonun ana faydalanıcısıdır. Bu Operasyon, kurumsal kapasite geliştirme bileşeni ile birlikte ‘Genç İstihdamının Desteklenmesi’ başlıklı işbu hibe programından oluşmaktadır.  
Bu çağrıya konu olan hibe programının uygulanmasının ardındaki temel neden, gençlerin ülkemiz işgücü piyasasındaki kötü durumlarıdır. Genç nüfusun yoğun olduğu ülkemizde (Medyan yaş ortalaması 28,3’tür),  düşen nüfus artış hızı nedeniyle bu genç nüfustan faydalanabilmek için sınırlı bir zamanın olduğuna dikkat edilmelidir. Genç nüfusun ülkemize getireceği potansiyel faydalar oldukça fazladır, ancak gençlere gerekli yatırım yapılmadığı sürece, bu durumun olası getirilerinin risklere dönüşme ihtimali fazladır. Bu çerçevede, genç işsizliğini azaltmak ve işgücüne katılımını artırmak,  daha çok ve daha iyi işler ve daha fazla sosyal uyum ile sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlayabilen bilgi-temelli bir ekonomiye geçişi desteklemek için çok önemlidir. Türkiye İstatistik Kurumu Hane Halkı İşgücü Anketine göre (HİA) (Ocak 2009),  genç işsizlik oranı  % 27.9 ve tarım dışı genç işsizlik oranı % 31.9’dur. Bu rakamlar, genç işsizlik oranının, ortalama işsizlik oranının yaklaşık iki katı olduğunu göstermektedir (%15.5, Ocak 2009). Cinsiyete göre dağılıma bakıldığı zaman, genç kadınların işgücüne katılım düzeyinin düşüklüğü önemli bir sorun alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Nitekim, HİA verilerine göre (Ocak 2009) genç erkeklerde işgücüne katılım oranı % 49.9 iken, bu oran genç kadınlarda % 24.3’tür.  Ne eğitimde ne de istihdamda olanların oranı da öne çıkan bir başka sorundur. 2008 yılında Dünya Bankası tarafından Türkiye’deki genç nüfus üzerine hazırlanan rapora göre,  gençlerin yaklaşık %40’ı ne istihdam edilmekte ne de eğitim almaktadır. 
Genç istihdamına yönelik gerekli önlemler alınmadığı takdirde ciddi sorunlar yaşanacağını gösteren bu rakamlar, şu temel sorun alanlarından kaynaklanmaktadır: Düşük istihdam yaratma kapasitesi, okullulaşma oranının düşük olması,  okuldan çalışma hayatına geçişte yaşanan sıkıntılar, eğitim ve işgücü piyasası talepleri arasındaki uyumsuzluk, genç nüfus arasında girişimcilik düzeyinin yetersizliği ve  gençlerin kamu istihdam hizmetleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmamasıdır. Ayrıca, yaşadığımız ekonomik kriz döneminde özellikle istihdam edilebilirlik ve işgücü piyasasına ilk giriş açısından gençler en fazla sıkıntı yaşayan kesimi oluşturmaktadır.
Bu bağlamda, 12 NUTS II bölgesinde uygulanacak olan “Genç İstihdamının Desteklenmesi Hibe Programı” bu sorunların bir kısmıyla mücadele etmek üzere tasarlanmıştır.  Nihayetinde, bu hibe programının genç işsizlik oranını azaltması ve gençlerin işgücü piyasasına katılımını arttırmak yönünde katkı sağlaması beklenmektedir. 


Bu hibe programının kurumsal çerçevesi aşağıda yer aldığı şekildedir:

            PROGRAMIN HEDEFLERİ VE ÖNCELİKLİ KONULAR   
Bu teklif çağrısının genel hedefi, gençlerin işgücü piyasasına katılımlarını teşvik ederken, istihdam edilebilirliklerini ve girişimciliklerini de artırmak amacıyla, etkili aktif işgücü piyasası tedbirleri geliştirme ve uygulama kapasitesini arttırmaktır.

Teklif Çağrısı’nın özel hedefleri ise şunlardır:

 

Hibe Programı’nın hedef grupları ise şu kişilerdir:
.

Lütfen, bu proje kapsamında yer alan genç nüfusun yaş aralığının 15-29 olduğuna dikkat ediniz.
Bu genel ve özel hedefler bağlamında, Hibe Programı’nda yer alan projeler aşağıdaki önceliklerden birini desteklemelidir:

İKG OP ile ilgili daha fazla bilgi için Bkz.: http://ab.calisma.gov.tr/web/